Denkfouten

Dichotoom denken

Maximaliseren of minimaliseren

Selectief diskwalificeren

Selectief abstraheren

Selectief attribueren

Oogkleppendenken

Overgeneraliseren

Casuistiek denken

Stigmatiseren

Verbindend redeneren

Pejoratief associëren

Vijandsdenken

Stropopintrepeteren

Gedachtelezen

Emotioneel redeneren

Apodictisch redeneren

Speculatief redeneren

Personaliseren

Denken in termen van ver- en geboden

Denken in rampscenario's

Dichotoom denken

Ook wel alles-of-niets of zwart-wit denken

Een situatie beoordelen in uitersten, slechts de uiterste mogelijkheden betrekken bij evaluatie in plaats van een situatie als een continuum te beschouwen

Maximaliseren of minimaliseren

Een argument, een bepaald aspect van een discussie of van een te evalueren situatie tot onredelijke proporties opblazen of juist verkleinen

Selectief diskwalificeren

Bovenmatige destructieve of wegrederende focus op slechts één bepaalde kant van argumentatie of van een bepaalde situatie

Ongebalanceerd redeneren

Titel

Selectief abstraheren

Overmatig aandacht schenken aan een detail en het volledige beeld buiten beschouwing laten

Selectief attribueren

Eigen argumenten of situatie beoordelen aan de hand van logische omstandigheden, die van de ander benaderen of uitleggen als uitingen of eigenschappen van zijn wezen of karakter

Stellig negatieve eigenschappen attribueren aan persoon of situatie, zonder waarschijnlijkere mogelijkheden te overwegen

Oogkleppendenken

Partieel denken

Bepaalde argumenten, aspecten van de discussie of te evalueren situatie volledig verdringen

Overgeneraliseren

Verstrekkende algemene conclusies trekken die in geen enkele verhouding staan tot de gebruikte argumenten of logische evaluatie van een bepaalde situatie

Casuistiek denken

Overmatig de nadruk leggen op een casus in het verleden

Op basis van éénmalige gebeurtenis een algemene uitspraak doen

Titel

Stigmatiseren

Op basis van zeer globale evaluaties etiketteren zonder aandacht te besteden aan aanwijzingen die tot een minder desastreuze conclusie zouden kunnen leiden

Verbindend redeneren

Een situatie evalueren door verschillende observaties aan elkaar te koppelen die in feite niets met elkaar te maken hebben

Vérstrekkende conclusies trekken door stellige causale verbanden te leggen, zonder andere, waarschijnlijkere mogelijkheden te overwegen

Pejoratief associëren

Argumenten beoordelen of een situatie evalueren aan de hand van negatieve associaties met zaken die niet of nauwelijks iets met gebruikt argument of te beoordelen situatie te maken hebben ("Guilty by association");

Vijandsdenken

Ook wel paranoide redeneren

Argumenten in een kwaad daglicht stellen of een situatie in kwaadaardige termen evalueren, zonder aandacht te besteden aan andere, meer voor de hand liggende aanwijzingen en waarschijnlijkere mogelijkheden

Stropopintrepeteren

Beeld construeren op basis van sterk subjectieve intrepetaties om argumenten te beoordelen of een situatie te evalueren (een "stro-pop" fabriceren), dat projecteren op de situatie, het argument of de discussieopponent en vervolgens gaan beschieten

Titel

Gedachtelezen

Invullen

Stellig denken te weten wat andermans gedachten zijn geweest of zullen zijn, zonder andere, waarschijnlijkere mogelijkheden in de evaluatie van de situatie te betrekken

De discussieopponent dingen in de mond leggen

Emotioneel redeneren

Stellen dat iets waar is op basis van een sterk gevoel waarin heilig wordt geloofd

Apodictisch redeneren

Zo stellig in de waarheid van een uitspraak geloven, dat wordt verwacht dat die uitspraak ook zonder bewijs voor waar kan worden aangenomen

Speculatief redeneren

Ook wel "als ..., dan ..." redeneren; een situatie evalueren op basis van een stellig geloof in zaken die zouden (hebben) kunnen plaatsvinden als aan bepaalde, vaak niet erg realistische voorwaarden zou zijn (of wordt) voldaan, zonder die voorwaarden aan te kunnen leveren

Personaliseren

Argumenten ad hominem gebruiken, denken op basis van evaluaties over de persoon in plaats van de door hem gebruikte argumenten

Niet de bal, maar de man spelen

De discussie persoonlijk maken of argumenten op de (ook: eigen) persoon betrekken

Titel

Denken in termen van ver- en geboden

Overmatig streng moraliserend denken; vaak worden dergelijke gedachten uitgesproken in termen van "moeten" of "zou moeten"; Er bestaat een dwingend idee welke soorten argumenten en discussietechnieken gebruikt zouden moeten worden of hoe een situatie zou moeten worden geëvalueerd

Denken in rampscenario's

Een negatieve toekomstverwachting fabriceren zonder andere, vaak waarschijnlijkere mogelijkheden in ogenschouw te nemen en te overwegen